سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

انسان در زمان حیات خود می‌تواند تصمیماتی برای بعد از حیاتش بگیرد. این تصمیمات در قالب وصیت گرفته می‌شود. اما خود وصیت هم انواع و اقسام مختلفی دارد. یکی از انواع وصیت٬ تعیین شخصی برای انجام اموری بعد از فوت وصیت‌کننده است. مثلا شخصی وصیت می‌کند که فلانی بعد از مرگ من فرزندان صغیر من را نگهداری کند. به عبارت دیگر می‌توان جانشینی برای بعد از مرگ برای نگهداری فرزندان تعیین کنیم و همه اختیاراتی که خودمان داریم را برای او به میراث بگذاریم.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وکالت دات اینفو ، این وصیت اگرچه می‌تواند بسیار مفید باشد اما در مقایسه با وصیت تملیکی که در مورد اموال انجام می‌شود ناشناخته است. در قالب بررسی یکی از آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور به بررسی این نوع از وصیت می‌پردازیم.

مهمترین شرط برای تعیین وصی

یکی از مهمترین شرایط تعیین وصی برای نگهداری فرزندان در ماده ۱۱۸۹ قانون مدنی بیان شده است که بر اساس آن هیچ‌یک از پدر و جد پدری نمی‌توانند با حیات دیگری برای مولی‌علیه خود وصی تعیین کنند. بنابراین شرط مهم برای تعیین وصی برای فرزند این است که یا پدر در قید حیات باشد یا جد پدری. در صورتی که هر دو زنده باشند هیچکدامشان حق تعیین وصی برای فرزندشان ندارد. دلیل هم واضح است. در چنین شرایطی هر کدام که فوت شوند دیگری برای نگهداری از فرزند زنده خواهد بود بنابراین نیازی به تعیین وصی نیست. اما اگر یکی از آنها فوت شده باشند دیگری می‌تواند وصی تعیین کند.

این موضوع در رای وحدت رویه دیوان عالی کشور نیز به صراحت مورد تاکید قرار گرفته است.در سال ۱۳۳۶ وزارت دادگستری طی نامه به دادستان کل با اعلام سوء استنباط از قانون امور حسبی طرح موضوع را در هیأت عمومی دیوان عالی کشور درخواست کرد. ماجرا از این قرار بود که طبق محتویات پرونده دادگاه شهرستان کرمان٬ وصیت‌نامه عادی غلامرضا رفسنجانی را بدون توجه به مفاد «ماده واحده مربوط به احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه» و بر اثر سوء استنباط از ماده ۷۳ قانون امور حسبی تنفیذ کرده است. نظر به انطباق مورد با ماده ۴۳ قانون امور حسبی مراتب اعلام می‌شود تا با طرح موضوع در هیأت عمومی دیوان عالی کشور از تصمیمی که اتخاذ خواهد شد این وزارت را مطلع فرمایند.

بدنبال آن موضوع در هیأت عمومی دیوان عالی کشور طرح شده و چنین رأی داده‌اند: «دادنامه صادره از دادکاه شهرستان کرمان بر تنفیذ وصیتنامه منتسب به غلامرضا رفسنجانی به جهاتی که اشعار می‌گردد حکم قانونی محسوب نمی‌شود.»

اولین دلیلی که برای نقض رای مورد توجه قرار گرفته است خارج کردن موضوع از شمول قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه است. در رای وحدت رویه استدلال شده است: «غلامرضا رفسنجانی با توجه به وصیتنامه مورد تنفیذ در دادگاه طبق حکم مزبور مشمول ماده واحده مصوب ۳۱ تیر ماه ۱۳۱۲ مربوط به احوال ایرانیان غیرشیعه نیست و اینگونه اشخاص با توجه به متن وصیت‌نامه ملزم به پیروی از قوانین و مقررات عمومی جاری کشور ایران می‌باشند و رسیدگی به این وصیتنامه و اظهار‌نظر درباره آن از طرف دادگاه برخلاف قانون مزبور و به موجب مورد ۲ از ماده ۵۵۹ قانون دادرسی مدنی مخدوش است.»

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

 

ممنوعیت تعیین وصی در صورت حیات پدر و جد پدری

اما استدلال دیگری که در رای وحدت رویه به آن استناد شده است عدم امکان تعیین وصی برای فرزند در صورت حیات همزمان پدر و جد پدری است. در رای وحدت رویه آمده است: «به موجب ماده ۱۱۸۹ قانون مدنی هیچ یک از پدر و جد پدری نمی‌تواند با حیات دیگری برأی مولی‌علیه خود وصی معین کنند و چون به موجب گواهینامه حصر وراثت٬ زین العابدین پدر غلامرضا موصی متوفی زنده بوده و اثر ندادن به این وصیت‌نامه٬ و وصی و قیم شناختن عباس پسر غلامرضا موصی متوفی بر خلاف ماده ۱۱۸۹ قانون مدنی است و از این جهت هم دادنامه قانونی نمی‌باشد.» بنابراین یکی دیگر از دلایلی که هیات عمومی دیوان عالی کشور رای را قانونی نمی‌داند عدم رعایت شرط مندرج در ماده ۱۱۸۹ قانون مدنی است.

 

بنابراین پدر یا جد پدری می‌توانند برای فرزند خود وصی تعیین کنند. این وصی بعد از مرگ آنها امور مربوط به فرزند را برعهده خواهد گرفت. تاکنون دو شرط در خصوص تعیین وصی را بررسی کردیم:

۱- در صورتی که پدر و جد پدری هر دو در قید حیات باشند نمی‌توانند وصی تعیین کنند.

۲- ایرانیانی که جزو اقلیت‌های دینی شناخته شده قانون اساسی باشند در مقررات وصیت تابع مذهب خود هستند.

اما در ادامه به سایر شرایطی که برای تعیین وصی برای فرزند وجود دارد بررسی می‌شود.

– تعیین وصی در انحصار پدر و جد پدری است. بنابراین بر اساس قانون مادر از چنین حقی برخوردار نیست.

– ولی مسلم نمی‌تواند برای امور مولی‌علیه خود وصی غیر‌مسلم معین کند.

وظایف وصی

پدر٬ جد پدری و وصی منصوب از طرف یکی از آنان ولی خاص طفل نامیده می‌شود. این سه اختیارات و وظایف نزدیک به همی دارند و در دسته‌بندی جدای از قیم و امین که سرپرستان قانونی طفل محسوب می‌شوند قرار می‌گیرند. انتخاب وصی به وسیله پدر و جد پدری انجام می‌شود به طوری که هر یک از پدر و جد پدری بعد از وفات دیگری می‌تواند برای اولاد خود که تحت ولایت او قرار دارند وصی معین کند تا بعد از فوت خود در نگهداری و تربیت آنها مواظبت کرده و اموال آنها را اداره کند. بنابراین تربیت و نگهداری فرزند جزو وظایف وصی محسوب می‌شود که وظیفه سنگین و مهمی محسوب می‌شود. اگر بار دیگر به مقررات مربوط به وصی از بالا نظاره کنیم عملا با تعیین وصی پدر یا پدربزرگ شخصی را تعیین می‌کند که تربیت و نگهداری فرزندشان بعد از فوتشان برعهده او باشد. این شخص می‌تواند مادر طفل باشد. ممکن است پدر یا جد پدری به کسی که به‌سمت وصایت معین کرده اختیار تعیین وصی بعد فوت خود را برای مولی‌علیه بدهد. یعنی وصی هم می‌تواند در صورتی که این اختیار به او داده شده باشد برای بعد از فوت خود یک نفر دیگر به عنوان وصی تعیین کند.

پایان وصایت

برای وصایت تاریخ مصرفی وجود دارد و روزی وظایف وصی به پایان می‌رسد. یکی از مواردی که باعث پایان آن می‌شود این است که وقتی طفل کبیر و رشید شد از تحت ولایت خارج می‌شود و اگر بعدا سفیه یا مجنون شود قیمی برای او معین می‌شود. علاوه بر این ممکن است پایان وصایت به دلیل عملکرد ضعیف وصی باشد. در قانون تاکید شده است که اگر وصی تعیین شده از طرف ولی قهری به نگهداری یا تربیت مولی‌علیه (کسی که ولایت او را برعهده دارد) و یا اداره امور او اقدام نکند یا امتناع از انجام وظایف خود کند٬ منعزل می‌شود.

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

سرپرستی فرزند بعد از فوت | مشاوره حقوقی وکیل اکبریان | وکیل پایه یک دادگستری

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *