انحصار وراثت و مراحل دریافت گواهی آن

انحصار وراثت و مراحل دریافت گواهی آن

از آنجایی كه انسان ها در زمان حیات با یكدیگر در تعامل می باشند، آثار حقوقی مختلفی مانند انحصار وراثت نیز در روابط  آنها بوجود می‌آید.

این تعاملات و آثار نه تنها در زمان حیات افراد، بلكه بعد از فوت آنها نیز همچنان ادامه دارد. به این شكل كه هرگاه شخصی از دنیا می رود می بایست تكلیف مایملك (دارایی) و همچنین میزان حقوق ورثه و حتی چگونگی اجرای وصیتنامه اش مشخص گردد. یكی از موارد مهم در این میان تشریفات دادرسی، صدور گواهی انحصار وراثت مربوطه به شمار می رود

مرجع صلاحیت دار صدور گواهی انحصار وراثت

مرجع صلاحیت دار برای صدور گواهی دادگاهی است كه آخرین محل سكونت متوفی در آنجا قرار داشته است.

مطابق ماده ۲۰ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دعاوی مربوط به تركه متوفی در دادگاه محلی اقامه می شوند كه آخرین اقامتگاه متوفی در ایران، در آن محل بوده است که امروزه شورای حل اختلاف این وظیفه را بر عهده دارد.

اگر هم آخرین اقامتگاه متوفی معلوم نباشد، رسیدگی در صلاحیت دادگاهی است كه آخرین محل سكونت متوفی در ایران در آن حوزه بوده است.

بنابراین اگر شخصی در طول مدت زندگی خود در شهرهای مختلف سكونت داشته باشد و برای مثال آخرین محل سكونتش اصفهان باشد، پس از فوت، دادگاه اصفهان صلاحیت صدور گواهی انحصار وراثت را خواهد داشت هر چند كه شخص در شهر دیگری فوت نموده باشد یا اموال وی در استان دیگری باشد.

اشخاص صلاحیت دار برای تقاضای انحصار وراثت

وراث متوفی و یا سایر اشخاص ذینفع می توانند از دادگاه تقاضای صدور گواهی انحصار وراثت نمایند.

نكته قابل توجه اینكه چنانچه وراث یا اشخاص ذینفع متعدد باشند نیازی به درخواست همگی آنها نمی باشد و اقدام یك نفر از آنها برای تقاضا كفایت می نماید.

مدارك لازم تقاضای تصدیق انحصار وراثت

۱) شناسنامه و گواهی فوت متوفی

پس از فوت متوفی و تایید پزشك مربوطه، مراتب توسط اداره ثبت احوال ثبت، شناسنامه متوفی باطل و گواهی فوت صادر می گردد. ارائه اصل گواهی فوت و كپی آن به دادگاه نیز الزامی می باشد.

۲) استشهادیه محضری

اسامی تمام وراث می بایست در فرم مخصوصی كه توسط دادگاه در اختیار متقاضیان قرار می گیرد نوشته و توسط دو نفر از اشخاصی كه وراث و متوفی را می شناسند امضا شود و امضای افراد فوق نیز می بایست توسط یكی از دفاتر اسناد رسمی تایید و گواهی مربوطه به دادگاه ارائه گردد.

۳) رسید گواهی مالیاتی (مالیات بر ارث)

وراث می بایست پس از فوت متوفی، لیست كلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول او را به اداره دارایی حوزه محل سكونت متوفی ارائه كنند و رسید آن را دریافت نموده، همراه مدارك دیگر به دادگاه تقدیم نمایند.

۴) كپی مصدق شناسنامه وراث

متقاضی انحصار وراثت می بایست علاوه بر شناسنامه خود، كپی مصدق شناسنامه وراث دیگر را نیز تهیه و به دادگاه تقدیم نماید. ارائه اصل شناسنامه ها جهت كنترل توسط مدیر دفتر دادگاه الزامی می باشد.

۵) وصیتنامه (در صورتی كه وجود داشته باشد)

۶) دادخواست

پس از آماده نمودن مدارك فوق الذكر می بایست دادخواستی مشابه الگوی ارائه شده تنظیم گردد و همراه با مدارك یاد شده به دادگاه ارائه گردد.

تشریفات دادرسی پس از تقدیم دادخواست

دادگاه رسیدگی كننده پس از ملاحظه اسناد و مدارک تقدیمی، درخواست متقاضی را یک نوبت در روزنامه كثیرالانتشار یا محلی آگهی می نماید و هزینه نشر آگهی نیز به عهده متقاضی می باشد.

پس از انقضای یک ماه از تاریخ نشر آگهی در صورتی که معترضی نباشد، دادگاه با توجه به ادله و اسناد ارائه شده، گواهی انحصار وراثت، تعیین تعداد وراث و نسبت آنها به متوفی را صادر می نماید.

در صورت وجود معترض و اعلام اعتراض او، دادگاه جلسه ای را برای رسیدگی معین نموده و به معترض و درخواست کننده تصدیق اطلاع می دهد و پس از رسیدگی، در جلسه ای حكم خود را اعلام خواهد نمود. این حکم برابر مقررات قابل تجدیدنظر است.

 

نکات قابل توجه در تصدیق انحصار وراثت

  • در صورتی که در زمان فوت نطفه ای منعقد شده باشد، جنین نیز جزو وراث قرار می گیرد و می بایست در دادخواست مربوط قید شود.

  • در تصدیق انحصار وراثت به درخواست ورثه، دادگاه سهم هر یک از ورثه را معین می نماید.

  • در صورتی که برای محجور، قیم معین نشده، دادستان می تواند به نام محجور به درخواست تصدیق انحصار وراثت اعتراض نماید.

  • در صورتی که بهای ترکه بیش از ۲۰ میلیون ریال نباشد، دادگاه بدون انتشار آگهی به ادله درخواست کننده رسیدگی و درخواست صدور گواهی حصر وراثت را حسب اقتضای دلایل، قبول یا رد می کند.

  • در مورد وراث روستائیان، در صورتی که بهای ترکه بیش از ۳۰ میلیون ریال باشد، فقط به الصاق آگهی برای یک بار و در یک روز در معابر و اماکن عمومی روستای محل اقامت متوفی اکتفا خواهد شد.

  • رای دادگاه دایر بر درخواست تصدیق قابل پژوهش و فرجام است.

در این راستا، هرگاه در نتیجه فوت شخصی، مالی از متوفی به ورثه برسد، وراث یا نماینده قانونی آنها موظفند ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ فوت متوفی، به سازمان امور مالیاتی محل سكونت مرحوم یا مرحومه مراجعه و با ارائه اسناد مربوطه، صورت اموال و بدهی های وی را در اظهارنامه مخصوص مالیات بر ارث گزارش نمایند.

بدین ترتیب، پس از تشكیل پرونده متوفی، گواهینامه تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث صادر و به ورثه داده می شود. این گواهینامه یکی از مدارک لازم برای درخواست گواهی حصر وراثت از شورای حل اختلاف می باشد. در این گواهی، اسامی وراث قانونی اعلام و میزان سهم الارث هر یک از آنها مشخص می گردد.

البته در حال حاضر، لازمه گرفتن گواهی انحصار وراثت، گواهی مالیاتی نمیباشد و اگر هم گواهی مالیات بر ارث تنظیم نشده باشد میتوان برای گرفتن گواهی حصر وراثت اقدام کرد.

پس از تکمیل اظهارنامه، کلیه اموال منقول و غیرمنقول متوفی به نرخ روز توسط ماموران تشخیص مالیات قیمت گذاری می شوند و کلیه بدهی های متوفی مانند وام ها، مهریه و غیره از آن کسر می شود. پس از آن با توجه به سهم الارث هر یک از وراث مالیات بر ارث به نسبت محاسبه می شود.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *